Günlük Akış Yazılar

Bazen bir sorunun cevabını araştırırken, kendimizi bir hikâyenin içinde buluruz. İşte bu yazıda da size sıradan gibi görünen bir sorunun — “Çamaşır suyu hamam böceği öldürür mü?” — peşinden giden iki farklı karakterin öyküsünü anlatmak istiyorum. Belki bu öyküde siz de kendinizden bir parça bulursunuz. Bir Evin Sessiz Kahramanları Bir yaz akşamıydı. Elif, mutfağında çay demliyordu. Aniden yere düşen gölgeden ürktü: kocaman bir hamam böceği. Yüreği sıkıştı, nefesini tuttu. O sırada kapıdan içeri giren eşi Murat, onun endişeli bakışını fark etti. “Ne oldu?” diye sordu, sesindeki kararlılık fark ediliyordu. Elif böceği işaret etti. Murat ise hemen bir çözüm planı kurmaya…

Hınç Duygusu Nedir? İnsan Psikolojisinin Gölge Yüzüne Yolculuk Bir psikolog olarak insan davranışlarının karanlıkta kalan yönlerini anlamaya çalışırken sık sık şu soruyla karşılaşırım: Neden bazı insanlar geçmişte yaşadığı bir haksızlığı asla unutamaz? Bu sorunun cevabı çoğu zaman “hınç” dediğimiz karmaşık duygunun içinde gizlidir. Hınç duygusu, yalnızca bir öfke biçimi değildir; aynı zamanda adalet, benlik değeri ve sosyal ilişkilerle iç içe geçmiş derin bir psikolojik süreçtir. Bilişsel Psikoloji Perspektifinden: Zihnin Adalet Arayışı Hınç duygusunu anlamanın ilk adımı, onun bilişsel temelini çözümlemektir. İnsan zihni, doğası gereği adalet arayışındadır. Bir kişi kendisine yapılan bir haksızlığı algıladığında, bu durum bilişsel sistemde bir “eşitsizlik” sinyali…

Halk Dilinde Hıyar Ne Demek? Bir Antropolojik İnceleme Kültürler, insan davranışlarını şekillendirirken kelimeler de birer kültürel yansıma olarak karşımıza çıkar. Halk dili ve onun içindeki semboller, bir toplumun kolektif belleği ve kimliğinin önemli parçalarını taşır. Bir antropolog olarak, her kelimenin arkasında yatan tarihsel, toplumsal ve psikolojik yapıları merakla keşfetmek isterim. Peki, halk dilinde kullanılan “hıyar” kelimesi ne anlama gelir? Bu basit kelime, sadece bir sebzeyi mi tanımlar, yoksa çok daha derin, toplumsal kodların, kimliklerin ve ritüellerin bir taşıyıcısı mıdır? Hıyarın Tarihi ve Kültürel Kökeni Kelimenin kökenine bakıldığında, hıyar aslında Türkçeye Arapçadan geçmiş bir sözcük olup, “hibr” (kabuklu, sert) kelimesinden türemiştir.…

Samuraylar Ne Yapar? Kılıcın Gölgesinde İki Bakış, Tek Merak Bugün birlikte “Samuraylar ne yapar?” sorusuna iki pencereden bakmak istiyorum. Tartışmayı seven, farklı görüşleri yan yana getirmekten keyif alan biri olarak, hem rakamların soğukkanlı sesiyle hem de kalbin toplumsal hafızayla konuşan tonuyla bir yolculuğa davet ediyorum. Aşağıdaki iki yaklaşım iki farklı karakterin tercihi; doğası gereği cinsiyete değil, kişisel tarzlara dayanır—bunu peşin peşin söyleyeyim. Peki başlayalım: Sizce samurayın kılıcı önce rakibine mi, yoksa sahibinin içine mi döner? Kısa cevap: Samuraylar; Orta Çağ ve erken modern Japonya’da daimyōlara hizmet eden savaşçı aristokrasiydi. Savaşmak kadar yönetim, eğitim, adalet ve etik (Bushidō) alanlarında da rol…

Habbe Boncuk Ne Demek? Kültürlerin Renkli Hafızasında Bir Antropolojik Yolculuk Kültürlerin çeşitliliğini anlamaya çalışan bir antropolog olarak, küçük bir boncuğun taşıdığı anlamın ne kadar derin olabileceğini görmek beni her zaman büyülemiştir. Habbe boncuk, sadece bir süs eşyası değildir; o, geçmişle bugünü birbirine bağlayan, insanın sembolik dünyasına açılan bir kapıdır. Her bir boncuk, insanın kimlik, inanç ve aidiyet arayışının minik ama anlam yüklü bir yansımasıdır. Habbe Boncuğun Anlamı: Küçük Bir Nesnede Büyük Bir Dünya Habbe kelimesi, Arapça kökenli olup “tohum”, “tanecik” veya “zerre” anlamına gelir. Bu bağlamda habbe boncuk, “tohum boncuk” ya da “küçük tanecikli boncuk” olarak düşünülebilir. Antropolojik açıdan bakıldığında…

Nietzsche’nin Görüşü Nedir? Modern Aklın Rahatsız Edici Aynası “Tanrı öldü” dediğinde gerçekten ne demek istedi? Bazı fikirler vardır ki, yalnızca tartışmak için değil, insanın varoluşunu kökten sarsmak için ortaya atılır. Nietzsche’nin felsefesi tam olarak böyledir. Onun düşünceleri sadece akademik çevrelerde değil, sokakta, siyasette, sanatta, hatta gündelik hayatta bile birer kıvılcım yaratır. “Tanrı öldü” dediğinde, sadece bir inancı değil, binlerce yıllık bir değer sistemini yerle bir etti. Peki bu söz, modern dünyanın üzerine inşa edildiği temelleri hâlâ tehdit ediyor mu? Belki de asıl soru şu: Nietzsche haklı mıydı, yoksa sadece kaosu kutsayan bir provokatör müydü? Güç İradesi: İnsan Doğasının Çıplak Gerçeği…

Kaynakların Kısıtlılığı ve Seçimlerin Ağırlığı: Bir Ekonomistin Perspektifi Bir ekonomist için en temel gerçek şudur: kaynaklar sınırlıdır ve seçimler kaçınılmazdır. Her yatırım, her bütçe tertibatı ve her kurumun yöneticilik kararları, fırsat maliyetleriyle dolu bir arazide sürdürülür. Bu bağlamda, Güvence Hesabı Genel Müdürü kimdir sorusunun ötesinde, bu makamın ekonomik sonuçlarını ve piyasaya etkisini düşünmek gerekir. Yalnızca isimsel bir atama değil; sigorta sistemi, toplum güvenliği ve kaynak tahsisi açısından önemli bir rol üstlenir. Aşağıda, Güvence Hesabı Genel Müdürü’nün kimliği üzerinden başlayarak, bu makamın sorumluluklarını, piyasa dinamiklerine etkilerini, bireysel kararlarla toplumsal refah arasındaki ilişkiyi ve olası gelecek senaryoları ekonomik analiz düzleminde ele alacağız.…

Güneş Kremi Cildi İyileştirir mi? Beden, Güven ve Modern Ritüellerin Antropolojisi Bir antropolog olarak dünyayı gezerken dikkatimi çeken şey, insanların bedenlerini nasıl korudukları, süsledikleri ve anlamlandırdıklarıdır. Her kültür, cilde kendi hikâyesini yazar. Kimileri için güneşin altında bronzlaşmak bir güç göstergesidir; kimileri içinse beyaz kalmak saflığın simgesidir. Bugün, “Güneş kremi cildi iyileştirir mi?” sorusu yalnızca tıbbi bir merak değil; aynı zamanda insanın bedenle, doğayla ve bilgiyle kurduğu ilişkiyi anlamak için de güçlü bir antropolojik kapıdır. Güneş ve Beden: Kadim Bir İlişkinin Modern Yorumu İnsanoğlu tarih boyunca güneşi hem yaşam kaynağı hem de tehlike olarak gördü. Mısır mitolojisinde Ra tanrısının ışığı yaşam…

Futbolcular Aylık Ne Kadar Alıyor? Ekonomik Perspektiften Bir Analiz Giriş: Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomi, sınırlı kaynakların, bireysel tercihler ve toplumsal ihtiyaçlarla nasıl en verimli şekilde kullanılacağına dair bir bilim dalıdır. Futbolcuların aldığı maaşlar, bu ekonomik denklemi anlamak için iyi bir örnek sunar. Futbol endüstrisinin büyüklüğü, profesyonel futbolcuların gelir düzeylerini, piyasa dinamikleri ve toplumların talepleriyle şekillendirir. Ancak bu maaşlar, yalnızca futbolcuların yeteneklerinden değil, aynı zamanda medya, sponsorluk anlaşmaları, takım başarıları ve taraftar taleplerine dayanan karmaşık bir ekonomik yapının sonucudur. Bu yazıda, futbolcuların maaşlarının ardındaki ekonomik faktörleri, piyasa dinamiklerini, bireysel kararları ve toplumsal refahı inceleyeceğiz. Futbolcuların Maaşlarının Ekonomik Temelleri Futbolcuların…

D Vitamini İçin Nasıl Güneşlenmeliyiz? Işığın Ekonomisi Üzerine Bir Analiz Bir ekonomist olarak dünyaya baktığımda, her şeyin temelinde bir kaynak dağılımı problemi görürüm. Zaman, enerji, para ve hatta güneş ışığı… Hepsi sınırlı, ancak ihtiyaçlarımız sınırsız. İnsanlık tarihinin ekonomik hikâyesi, bu sınırlı kaynakları nasıl yönettiğimizin hikâyesidir. Peki ya en temel kaynaklardan biri olan güneş ışığı? D vitamini için nasıl güneşlenmeliyiz? Bu soru, yalnızca bir sağlık tavsiyesi değil, aynı zamanda bireysel kararların toplumsal refahı nasıl etkilediğini anlatan bir ekonomik sorudur. Çünkü ışık, hem biyolojik bir ihtiyaç hem de ekonomik bir değerdir. Kaynakların Sınırlılığı ve Işığın Değeri Ekonomide temel bir ilke vardır: Kıtlık.…