Türk Oyunları Hangileridir? Bir Çocukluk Hikayesi
Kayseri’de, soğuk kış akşamlarında, dışarıda kar yağıp evin camlarından sesler duyulurken, annemin en sevdiği soruyu sorardım: “Anne, dışarıda oynayabilir miyim?” O zamanlar sokağa çıkmak, sadece oyun değil, bir anlamda hayatın ritmini hissetmekti. Dışarıda ne kadar kar yağarsa yağsın, ne kadar sert rüzgar eserse essin, çocukların bir araya gelip oynadığı oyunlar hiç bitmezdi. İşte o zamanlar, Türk oyunları birer yansıma gibiydi; geçmişi hatırlatıyor, nostalji yapıyordu. Birçok Türk oyununu çocukluğumda, hiç unutmam, mahalledeki arkadaşlarımla birlikte keşfettim.
Bugün, büyüdükçe o oyunları hatırladıkça bir nostalji dalgası sarıyor beni. O zamanlar ne kadar eğlenceliyse, şimdi de onlara bakarken bir tür hüzünle karışık bir tat alıyorum. Oynamaktan korktuğumuz, zor olduğu için bazen sinir olduğumuz oyunlar şimdi birer hafif tatlı hatıra gibi kalıyor.
Çocukken Hayatımda Olan Türk Oyunları
Bir gün, yazın en sıcak günlerinden biriydi. Mahalledeki kız ve erkek çocukları, okul bitiminden hemen sonra dışarıda buluştuk. O kadar sıcaktı ki, herkesin terleri vücutlarına yapışmıştı. Ama kimse “bugün oyun oynamayalım” demedi. Çünkü biz çocuklar için sıcaklık, soğuk, zorluklar, sadece birer engeldi; oyun ise hayatımızın merkezindeydi.
O gün, yakan top oynadık. Yakan top, en eğlenceli ama aynı zamanda en gergin oyunlardan biriydi. Topu yakalamaya çalışırken, düşüp kalkarken, bazen sadece korkuyla bakardım. Ama ondan sonra oyun bitince, hep gülerdik. “Yakamazsın!” diye bağırırken, aslında kimse kimseyi gerçekten yakalamazdı. O bir tür arkadaşlık savaşından başka bir şey değildi.
Yakan top oyununu hatırlayınca, içimde bir şeyler canlanıyor. O zamanlar, kendimi güvende hissetmek için, ne kadar hızlı koşsam da, bazen yakalanıp oyunun dışına çıkmak bir hayal kırıklığı yaratırdı. “Haydi, hadi! Yine seni yakaladılar!” dedikleri anki o utancı, o kadar net hatırlıyorum ki. Ama günün sonunda, o hayal kırıklığı yerini tatlı bir barışa bırakırdı. Kimse kimseyle küsmüyordu, sadece oyun bitiyordu.
Mahalledeki Geriye Kalan Oyunlar: Çelik Çomak ve Saklambaç
Çelik çomak da mahallemizde sıkça oynadığımız oyunlardandı. Oyun basitti: Bir çomak, bir de çelik parçası… İki grup halinde oynanırdı. Ancak hep bir şey vardı; bu oyun, hayatta kalma içgüdüsünü uyandıran bir tür testti. Rakip takımın çeliğini almak için koşmak ve her an birisi seni yakalayabilir diye tetikte olmak… Bazı günler kazanan grup kadar kaybeden grubun morali de önemli olurdu. Yine de, kaybetmekle birlikte, bir sonraki oyun için heyecanlanırdık.
Bir yaz akşamı, mahalleye gelen birkaç çocukla saklambaç oynamaya başladık. Oyun, “Saklandığım yerin ne kadar iyi olduğunu bilemezsiniz!” duygusunu yaratıyordu. Tabii, her saklandığınızda birinin sizi bulması, gerilimi yükseltiyor. Özellikle bazen o kadar dikkatli saklanıyordum ki, birinin beni bulmasına hiç dayanamazdım. Ancak bir an, saklanırken, yavaşça birinin “Seni bulacağım!” demesini duydum ve kalbim hızla atmaya başladı. Ama bir de vardı ki, eğer bulurlarsa, hemen oyun dışı kalıyordum. Bu hem korkutucu hem de eğlenceliydi. Hızlıca koşar, kapıları çalar ve bu arada oyun dışı kalmamaya çalışırdım.
Bir an, dokuztaş oynadık. Mahalledeki her çocuğun hemen cebinden bir taş çıkarıp, birbirlerine karşı koyduğu bu oyun, bazen nasıl geliştiği belli olmadan geçerdi. O taşların arasında kaybolmuş bir duygu vardı. Ya kazanacaktık ya da kaybedecektik, ama bu oyun, birbirine güvenmeyi, strateji kurmayı öğretiyordu. Kazandığında, herkes gülüyordu ama kaybeden bir kişi vardı, o da kimseye gülümsemiyor, sadece sinirli sinirli taşları topluyordu. Ama bir sonraki oyun, her zaman aynı heyecanla başlardı.
Bir Oyunla Büyümek
Bir gün, çok fazla beklemeden, okula gitmeden önce sokağa çıktım. Evden çıkarken anneme, “Bugün başka bir şey deneyeceğiz” demiştim. “Neydi o?” diye sorarak bakmıştı annem. Birçok oyunun yanına, yeni bir şey eklemeye karar verdim: İp Atlama. En başta ipi doğru tutmak, ipin altına geçebilmek, nasıl yapılacağını öğrenmek zor geliyordu. Ama biraz deneme yanılma, biraz eğlence ve bir o kadar da sabır, her şeyin yoluna girmesini sağladı. İp atlama da, o kadar eğlenceli bir oyun oldu ki… Geliştikçe, hem fiziksel hem de zihinsel olarak nasıl büyüdüğümü fark ettim. Her bir ip atlama hareketi, bana hem özgürlüğümü hem de arkadaşlarımı hatırlatıyordu.
Türk Oyunları, Bir Nostalji
Türk oyunları, aslında bana bir çocukluk hatırası olarak kalmıyor. Bunlar, bir dönemi, bir toplumu, o dönemin ruhunu anlatıyor. Türk oyunları, hepimizin içinde bir parça bırakıyor. Bazen hayal kırıklığı, bazen de heyecanla, bazen kaybetmenin acısıyla, bazen kazananın keyfiyle büyüdük. Her oyunun sonunda bir ders vardı. Türk oyunları, sadece bir eğlenceden fazlasıydı; birer kimlik, geçmişten gelen anılar, bir dönemin siluetleri olarak kaldı.
Düşünüyorum da, her çocuk bir oyun oynar ve büyürken farkına varmaz. Ama bir noktada, bu oyunlar, çocukları bir arada tutan bağlar, zamanla değişiyor ve bizleri farklı dünyalarla buluşturuyor. Şimdi, o oyunları hatırladıkça, içimde bir sevgi ve hüzün arasında gidip geliyorum. Kaybedilen o anların acısı, yine de bir şekilde eğlenceye dönüşüyordu. O yüzden, her Türk oyununu hatırladıkça, bir yandan geçmişi, bir yandan da hepimizde kalan o saf neşeyi hissediyorum.
Hayat belki değişti, ama o eski oyunlar hâlâ kalbimde bir iz bırakıyor. Kim bilir, belki de bu yüzden bir çocukluğa ait hatıralar, her zaman geride bırakmamız gereken ama her zaman hatırladığımız güzel anılar olur.